Currently browsing category

Akademi

Prof. Dr. Hasan Kurt: Orta Asya’da İslâm’ın Yayılışı

Orta Asya’da İslâm’ın Yayılışı: İstekle mi Zorla mı? Prof. Dr. Hasan Kurt Ankara Üniversitesi ilahiyat Fakültesi İslâm Tarihi Öğretim Üyesi ÖZET Orta Asya’da İslâm’ın yayılmasında ilk önemli adım Kuteybe b. Müslim’in Horasan valiliği döneminde atıldı. İslâm’ı bölge halkına tebliğ edebilmek için, Kuteybe gerekli fiziki ve sosyal ortamı hazırlamaya çalıştı; ayrıca …

Prof. Dr. İbrahim MARAŞ: İdil-Ural Türkleri’nde Kadınların Dinî ve Sosyal Durumu Üzerine

İdil-Ural Türkleri’nde Kadınların Dinî ve Sosyal Durumu Üzerine Tartışmalar* Prof.  Dr. İbrahim MARAŞ** a) İdil-Ural’da Kadınlarla İlgili Çalışmalar             Islahat hareketlerinin genelinde olduğu gibi Tatar ıslahcılarının da üzerinde durduğu önemli konulardan birisi, kadınların hukûkî ve içtimâî haklarının elde edilmesidir. Tatar ıslahcıları diğer meselelerde gösterdikleri yaklaşım tarzlarını bu meselede de ortaya koymuşlardır. …

Prof. Dr. Necdet TOSUN: MİR’ÂTÜ’L-KULÛB

MİR’ÂTÜ’L-KULÛB [ YESEVÎLİĞİN İLK DÖNEMİNE ÂİD BİR RİSÂLE] Prof. Dr. Necdet TOSUN *                                                                         Hâce Ahmed Yesevî (ö. 562/1166-7) ve Yeseviyye tarîkatı hakkında neşredilen ilk derli toplu çalışma Fuad Köprülü’nün Türk Edebiyâtında İlk Mutasavvıflar adlı eseridir. İlk baskısı 1919’da yapılan bu eser, kendisinden sonra Yesevîlik hakkında yapılan çalışmalara kaynaklık etmiştir. …

Doç. Dr. Nadirhan HASAN: YESEVİYYE’DE TARÎKAT ÂDÂBI

HÜDÂYÎ’NİN “TARÎKATNÂME” VE HAZÎNÎ’NİN “CEVÂHİRUL-EBRÂR” İSİMLİ ESERLERİNDE TARÎKAT ÂDÂBI Dr. Nadirhan HASAN* “Ya Hazret Sultan Hoca Ahmed Yesevi Kaddesallahu Sirrahu” Hat: Hüseyin KUTLU                 Tezhib : Müzehher Özdallı BİCE [  Bu eser 2000 yılında Dr. Hayati Bice tarafından Türkistan’daki Ahmed Yesevi Külliyesine armağan edilmiştir. ] 13 ve 14. yüzyıllarda Anadolu’ya Orta Asya ve …

Dr. Hayati BİCE: Yesevî’nin “Tengri”si

Yesevî’nin  “Tengri”si Dr. Hayati Bice * Yakın devir Türk düşünce hayatındaki tartışmalardan birisi de “Tanrı” kelimesinin Allah anlamında kullanılıp kullanılamayacağı etrafında cereyan etmiştir. Daha çok Türk milliyetçiliği ile siyasi olarak ayrışan ve -arkaplanına bakıldığında etnik bir karınağrısının arkasına sığındığı- İslami söylemlerin popüler hale getirdiği bu tartışma bazen kırıcı ve yıkıcı …

Prof. Dr. Nazif SHAHRANİ: SOVYET DÖNEMİ UYGULAMALARI

ORTA ASYA VE SOVYETLER DÖNEMİ UYGULAMALARINI SORGULAMA * Prof. Dr. Nazif SHAHRANİ ** (Çev: Vildan SERİN *** Kaynak Websitesi:   http://www.academical.org/ Moskova’da yapılan, başarısız Ağustos 1991 darbesinin ardından batı Türkistan’lı müslümanların tarihindeki acı ve ızdrapla dolu uzun bir dönem; Sovyetler Birliği’nin çöküşüyle kapandı. Böylece, askerî ve teknolojik üstünlüğe sahip olan, iktisâdî ve …

Prof. Dr. Metin İZETİ: ARNAVUT TASAVVUF KÜLTÜRÜNDE AHMED YESEVİ

ARNAVUT TASAVVUF KÜLTÜRÜNDE HOCA AHMED YESEVİ’NİN ETKİSİ Prof. Dr. Metin İZETİ İnsanlık tarihinde önemli bir yer teşkil eden, varlığını uzun süre sürdürebilmiş ve bugün bile birçok yönden tekrar keşfedilmeye çalışılan Osmanlı Devleti’nin alt yapısını oluşturan, ya da manevî zeminini teşkil eden yapıcı unsur, İslam dininin doğuşunu takip eden kısa süre …

Prof. Dr. Ahmed Yaşar OCAK: İslâm, Tasavvuf ve Tarikatlar

İslâm, Tasavvuf ve Tarikatlar – Sosyal Tarih Perspektifinden Bir Bakış – Prof. Dr. Ahmed Yaşar Ocak     Türkiye’de özellikle 1980’lerden sonra sık sık adetâ periyodik bir şekilde İslâm, tasavvuf ve tarikatlar konusu yoğun bir şekilde tartışılmaktadır. Değişik kesimleri temsil eden ve, çok azı müstesna, genellikle bu konuları tartışmak için yeterli bilgi donanımına …

Prof. Dr. Necdet Tosun: Yesevîlik’te Zikr-i Erre

Yesevîlik’te   Zikr-i  Erre  Prof. Dr. Necdet Tosun   Orta Asya’da Hoca Ahmed Yesevî’nin tâkipçileri olan Yesevî dervişlerinin yüzyıllarca icrâ ettikleri toplu zikir usûlüne zikr-i erre yani testere zikri adı verilir. Zikrin ilerleyen aşamalarında kelimeler (esmâ) kaybolup sâdece boğazdan testere sesini andıran bir hırıltı çıktığı için bu şekilde isimlendirilmiştir. Bugün Yesevîlik büyük …

Prof. Dr. Necdet TOSUN: AHMED YESEVÎ MENKIBELERİ

AHMED YESEVÎ’NİN MENÂKIBI Dr. Necdet TOSUN M.Ü. İlâhiyat Fak. Tasavvuf ABD   Ahmed Yesevî’nin söz ve nasihatlarını ihtivâ eden en eski eser, halîfesi Sûfî Muhammed Dânişmend’in Mir’âtü’l-kulûb adlı risâlesidir. Ahmed Yesevî’nin menkıbelerini ihtivâ eden bulabildiğimiz en eski eseri, İmâm Sığnâkî’nin risâlesidir.   MÜELLİF: İmâm Hüsâmeddîn Hüseyin b. Ali Sığnâkî (ö. …